1994an ezarria, ESRB (Entertainment Software Rating Board) bideojokoen edukiak hainbat adin-talderentzako egokitasunaren arabera sailkatzeaz arduratzen den erakundea da. Sailkapen hori lagungarria da kontsumitzaileei joko batean espero dezaketen edukiari buruzko informazioa emateko, eta, horrez gain, gida erabakigarria da adingabeek erabil ditzaketen bideojokoei buruzko erabaki informatuak hartzeko.
Esan genezake, oro har, PEGI kodea Europan estandarra den moduan, ESRB erreferentzia gisa erabiltzen dela Ameriketako Estatu Batuetan eta Kanadan. Ondorioz, bideojoko jakin batek PEGI kalifikazioa eta ESRB etiketak izan ditzake. Dena den, sistema desberdinak eta independenteak dira, ez da kontu geografiko hutsa. Bideojoko bera hainbat ikuspegitatik azter dezakete, edo, areago, kontraesankorra dirudien arren, aztertutako atributu bererako emaitza desberdina ekar dezakete, adibidez, gutxieneko adin gomendagarria.
ESRBren sailkapenek hiru kategoria nagusi ematen dituzte: adin-kalifikazioa, eduki-deskriptoreak eta elementu interaktiboak.
Adin-sailkapenak
Joko edo aplikazio baten egokitasuna adierazten dute, haren edukian oinarrituta.
Edukia, oro har, egokia da adin guztietarako. Baliteke karikatura edo fantasia moduko indarkeria arin pixka bat izatea, edo hizkera moderatua gutxitan erabiltzea.
Edukia, oro har, egokia da 10 urte edo gehiagoko pertsonentzat. Baliteke karikatura edo fantasia moduko indarkeria arin gehiago, hizkera moderatua edo gai zertxobait probokatzaileak izatea.
Edukia, oro har, egokia da 13 urte edo gehiagoko pertsonentzat. Baliteke indarkeria, gai iradokitzaileak, umore zakarra, odol kantitate minimoa eta apustu simulatuak izatea edo hizkera gogorra gutxitan erabiltzea.
Edukia, oro har, egokia da 17 urte edo gehiagoko pertsonentzat. Baliteke indarkeria bizia, odol-isurtzea, eduki sexuala edo hizkera gogorra izatea.
Edukia 18 urte edo gehiagoko helduentzat bakarrik da egokia. Baliteke indarkeria biziko eszena luzeak, eduki sexual grafikoa edo txanpon errealarekin egindako apustuak barne hartzea.
Ez zaio ESRBren azken kalifikaziorik esleitu. Joko fisiko bati (adibidez, kutxan itxita datorrena) buruzko publizitatean, marketinean eta sustapen-materialetan bakarrik agertzen da. Joko horrek ESRB sailkapena izatea espero da, eta, esleitu ondoren, joko-sailkapen batekin ordeztu behar da.
Oraindik ez zaio ESRBren azken sailkapenik esleitu, baina “Heldua +17” izatea aurreikusten da. Joko fisiko bati (adibidez, kutxan itxita datorrena) buruzko publizitatean, marketinean eta sustapen-materialetan bakarrik agertzen da. Joko horrek ESRB kalifikazioa izatea espero da, eta, esleitu ondoren, joko-kalifikazio batekin ordeztu behar da.
Eduki-deskriptoreak
ESRBren eduki-sailkapenek adin-sailkapenean eragina izan duen eta/edo interesgarria edo kezkagarria izan daitekeen jokoaren edukiari buruzko informazio espezifikoa ematen dute.
Diru erreal edo birtualarekin egindako apustuak simulatzen dituzten jokoak barne hartzen ditu. Deskriptore honek ausazko jokoen esperientziak imitatzen dituzten apustuen elementuak dauzkaten jokoak adierazten ditu.
Biluztasun-irudikapen grafikoen presentziaz ohartarazten du. Deskriptore hau pertsonaien biluztasun partziala edo erabatekoa barne hartzen duten jokoei aplikatzen zaie.
Umorearen presentzia adierazten du. Sarritan izaera gordin edo sexualeko komedian
oinarritzen diren txisteak edo egoerak barne har ditzake. Deskriptore honek desegokia
izan daitekeen edukia adierazten du, edo batzuentzat iraingarriak izan daitezkeen
baliabideen bitartez irria eragiteko diseinatuta dagoena.
Hizkera zikinaren erabilera barne hartzen du, hasi hitz arinetatik eta arrunkeria gogorretara iritsi arte. Deskriptore honek ohartarazten du iraingarritzat edo desegokitzat jo daitezkeen hitzak edo elkarrizketak daudela.
Odolaren eta zatikatzearen irudikapen grafikoa adierazten du. Deskriptore honek indarkeria grafiko nabarmena —odolaren eta zaurien xehetasun bisual esplizituak barne— eduki dezaketen eszenei buruz ohartarazten du.
Hasi iradokizun arinetatik eta sexu-harremanen irudikapen esplizituetara iritsi arte. Deskriptore honek erabiltzaileei ohartarazten die adingabeentzat desegokia izan daitekeen eduki sexuala dagoela.
Legez kontrako substantzien, alkoholaren eta tabakoaren kontsumoa erakusten du. Substantzia horiek ondorio negatiborik gabe erabiltzearen irudikapena barne har dezake eduki honek.
Portaera agresiboen presentzia adierazten du, hasi fantasiazko indarkeriatik eta grafiko zehatzak dituen indarkeria errealistara iritsi arte. Indarkeriaren intentsitatea eta errealismoa nabarmen alda daitezke joko batetik bestera.
Elementu interaktiboak
Elementu interaktiboek interesgarriak edo garrantzizkoak izan daitezkeen baina produktu baten sailkapena esleitzeko eraginik ez duten ezaugarri interaktiboak eta lineakoak nabarmentzen dituzte. Horren barruan sartzen dira erabiltzaileek besteekin interakzioan jarduteko duten gaitasuna, erabiltzaileen kokapena beste batzuekin partekatzea, produktu digitalak edo zerbitzuak erostea eskaintzen den, eta/edo Interneterako sarbide mugagabea ematen den.
Eskaintzak ditu jokoan diru errealarekin produktu digitalak edo sustapen-produktuak erosteko, besteak beste, hobari-mailak, pertsonaien itxura-pertsonalizazioak (skin-ak), musika, txanpon birtualak eta jokoaren barruko beste txanpon batzuk, harpidetzak, denboraldi-paseak eta hobekuntzak (adibidez, iragarkiak desaktibatzeko).
Eskaintzak ditu jokoaren barruan mundu errealeko txanponekin (edo txanpon birtualak edo jokoaren barruko beste txanpon batzuk, txanpon errealekin eros daitezkeenak) produktu digitalak edo sustapen-produktuak erosteko, jokalariak ez dakienean, erosketa egin aurretik, zer produktu digital edo sustapen-produktu jasoko dituen (adibidez, ordainsari-kutxak, harrapakina edo “loot box”, objektu-paketeak edo sari misteriotsuak).
Erabiltzaileek sortutako iragazkirik eta zentsurarik gabeko edukien eraginpean egon daitekeela adierazten du, bitarteko eta sare sozialen bidez erabiltzaileen artean partekatutako komunikazioak eta bitartekoak barne.
Murrizketarik gabeko Interneterako sarbidea ematen du —nabigatzailea eta bilaketa-tresna barne har litzake—, weba askatasun osoz arakatzea ahalbidetuz.
Jokoak erabiltzailearen kokapena aplikazioaren beste erabiltzaile batzuei erakusteko ahalmena barne hartzen du.
Informazio gehiago: “Código ESRB Videojuegos” artikulua (PantallasAmigas)